PPR-wapenfeit: de Oosterscheldekering
Door Kees Waagmeester
Wat beschouw jij als grootste wapenfeit van de PPR? Spontaan denk ik aan het kabinetsbesluit in 1974 om de Oosterscheldedam doorlaatbaar te maken. De PPR-ministers Van Doorn en Trip maken de collega’s in het kabinet-Den Uyl en de coalitiegenoten duidelijk dat het afsluiten van de Oosterschelde het einde van het kabinet zou betekenen.
Een doorlaatbare dam? Als belangrijkste wapenfeit? Ja, ook als ik langer nadenk over de vraag, blijf ik bij mijn keus. Omdat de manier waarop de PPR hier heeft geopereerd een goed voorbeeld is van hoe je volgens mij politiek moet bedrijven. Je moet sowieso bereid zijn regeringsverantwoordelijkheid te dragen als het even kan. En om in termen te blijven: om de slag te winnen moet je je strategie en tactiek op orde hebben. En dat had de PPR.
Het besluit was een compromis. Volgens de Deltawet moesten alle zeearmen worden afgesloten. Maar vissers, milieugroepen en watersporters wilden de Oosterschelde geheel open houden om het unieke milieu daar in stand te houden. In 1967 ontstaat een studiegroep met daarin ingenieurs en biologen die over alternatieven gingen nadenken. Voorwerk wordt ook gedaan door Constant van Waterschoot, lid van de Zeeuwse provinciale staten voor de PPR. De tegenstand is groot; de veiligheid staat immers voorop in de Deltawerken. Het lijkt maatschappelijk en politiek onmogelijk van de Deltawet af te wijken.
Maar al snel na zijn aantreden in 1973 doet het kabinet-Den Uyl een gouden zet: een commissie – de commissie-Klaasesz – moet bestuderen of er een alternatief is voor volledige afsluiting. Al begin 1974 ligt er een rapport: openhouden kan. En dan beginnen de ingenieurs en aannemers te ontwerpen en te rekenen, ofwel: anders te denken. Jonge ingenieurs krijgen een kans, de waterbouw maakt een enorme innovatiesprong waar de Nederlandse economie nog tientallen jaren van profiteert. Milieu- en natuurbeleid krijgt een serieuze status.
De doorlaatbare dam kwam er: het kon een belangrijk wapenfeit worden omdat het besluit goed werd voorbereid. En het zal het blijven omdat we er nog steeds de vruchten van plukken.